Godine 1953, dvojica žandarma i jedan prevodilac obilaze stanovnike Inukdžuaka na severu Kvebeka, a potom i drugih inuitskih sela. Oko stotinu ljudi pristaje na „preseljenje“ gotovo dve hiljade kilometara severnije, u Kreg Harbor i Kausuituk. Obećavaju im bogat životinjski svet i udobniji život. Usred Hladnog rata, Kanada želi da pokaže da su najsevernija ostrva kontinenta naseljena, kako Sjedinjene Države ne bi pokušale da ih prisvoje. Hladnoća, glad, pustoš… Za doseljenike, san se pretvara u noćnu moru. Tek 2010. godine vlada im se izvinjava, istovremeno ih hvaleći što su doprineli „uspostavljanju snažnog kanadskog prisustva u krajnjem Arktiku“.
Ova priča razotkriva protivrečnosti severnog giganta. Kanada kontroliše 120.000 kilometara obale. Površina Jukona, Severozapadnih teritorija, Nunavuta i Nunavika iznosi 4,4 miliona kvadratnih kilometara, što je 44 odsto teritorije zemlje i više od Evropske unije. Ipak, u tim oblastima severno od 60. paralele gotovo da nema puteva ni železnica, a broj stanovnika ne prelazi 140.000. U istim geografskim širinama u drugim državama živi više od četiri miliona ljudi: dva miliona u Rusiji, gotovo pola miliona u Norveškoj i više od 740.000 na Aljasci. Klima delimično objašnjava ovu prazninu: kontinentalni i istočni regioni nisu ublaženi toplim morskim strujama kao Skandinavija ili Aljaska. Pritisnuta sopstvenim prostranstvom, Kanada nikada nije uspela da obezbedi ljude i kapital za razvoj izvan južnih, pogodnijih zona. I danas, dva od tri stanovnika žive na manje od 100 kilometara od granice sa Sjedinjenim Državama.
Bliže Moskvi nego Torontu, na samo 817 kilometara od Severnog pola, vojna baza Alert predstavlja stratešku tačku. Ipak, kontrola vazdušnog prostora moguća je samo kroz saradnju sa zahtevnim američkim susedom, u okviru zajedničke severnoameričke komande protivvazdušne odbrane. Pomorska kontrola ostaje sporadična, uz flotu ledolomaca prvenstveno namenjenih reci Svetog Lorensa. (…)
